Cinema Pax

Sociaalartistiek project i.s.m. de gemeente Zwalm

De gemeente Zwalm stelde Victoria Deluxe de vraag om een sociaalartistiek filmproject op te zetten over het gemeenschapsleven van de 12 dorpen in Zwalm vroeger en nu. Omwille van de gemeenschapsvormende en sociale doelstellingen van dit project koos de gemeente Zwalm expliciet voor een sociaalartistieke organisatie als samenwerkingspartner, voor een partner bij wie het maken van een documentaire een middel is om een nieuwe sociale dynamiek te ontwikkelen in een lokale context.

Thematisch en inhoudelijk willen we met dit filmproject op zoek gaan hoe we de oudere bevolking als levend cultureel erfgoed kunnen beschouwen. We geloven heel sterk in een intergenerationele benadering waarbij we op zoek gaan naar welke soort rijke en inherente kennis de oudere dorpsbewoners kunnen doorgeven aan de jongere en vaak nieuwe bewoners.
Onder nieuwe bewoners verstaan we vooral de bewoners die vanuit meer stedelijke gebieden naar de meer landelijke regio zijn verhuisd. Deze bewoners hebben vaak weinig of geen weet van de rijke en praktische levenservaring waar oudere bewoners over beschikken.
Deze inhoudelijke keuze is sterk verbonden met het streven naar gemeenschapsvormende interacties. Op een niet belerende, maar humorvolle en volkse manier willen we op zoek gaan welk soort ervaren, doorleefde en praktische kennis er kan worden doorgegeven.
Ons werkterrein spreidt zich uit over de 12 dorpen van Zwalm: Beerlegem, Dikkele, Hundelgem, Meilegem, Munkzwalm, Paulatem, Sint-Maria – Latem, Nederzwalm, Roborst, Rozebeke, Sint-Blasius – Boekel, Sint-Denijs – Boekel.

Het project kent drie fasen:

Fase 1 (1 oktober – 31 december 2011) is de verkennende fase waarbij interviews van bewoners/ sleutelfiguren uit de 12 dorpen van Zwalm worden afgenomen. Uitgangspunt is om verhalen vast te leggen waarvan bewoners zelf vinden dat ze niet verloren mogen gaan. Verhalen waarbij oudere bewoners hun rijke en praktische kennis en levenservaring kunnen doorgeven aan jongere dorpsbewoners. Voor de cineast zullen deze interviews als researchwerk fungeren voor het artistiek eindproduct.
Een deel van dit materiaal wordt doorheen het werkproces reeds ontsloten via een interviewwebsite.
De interviewwebsite zal doorheen de tijd steeds verder aangroeien. Senioren zonder (kennis van) internet zullen via hun kinderen, vrienden of buren de filmpjes volgen en komen zo in contact met nieuwe media. Experimentele ervaring in Zwalm met een interviewwebsite (www.beerlegem.wordpress.com) tijdens een dorpsproject toont aan dat bewoners massaal ‘over het muurtje kijken’ en de filmpjes van hun dorpsgenoten bekijken. De filmpjes zullen ook de interesse losweken van jongere generaties en inwijkelingen. Het geeft hen een beeld over hoe het sociale leven vroeger was in hun dorp. Het zien van dit materiaal kan ‘inburgerend’ werken voor bewoners die pas later in Zwalm zijn komen wonen.

In Fase 2 (1 januari – 30 april 2012) gaan op zoek hoe we oudere en jongere (nieuwe) bewoners met elkaar in contact kunnen brengen in de context van het dorpsleven. Bijvoorbeeld jonge mensen die willen verbouwen, die eigen groenten willen telen, die een ziek kind hebben, willen we laten bijstaan in ‘raad en daad’ door oudere dorpsbewoners. Er wordt een intergenerationeel werkproces opgezet waarbij oude en nieuwe bewoners uit de verschillende dorpen elkaar ontmoeten en waarbij het verzamelde materiaal uit de eerste fase aan hen wordt teruggekoppeld via tussentijdse toonmomenten.
Via dit proces wordt, in samenspraak met de bewoners, ook het dramaturgisch plan voor de documentaire (een of meerdere films) verfijnd. Bij de creatie van de documentaire wordt vertrokken van het erfgoedmateriaal (fase 1), maar wordt een link gemaakt met het dorpsleven van vandaag en morgen. Verleden, heden en toekomst van het gemeenschapsleven worden in de documentaire met elkaar verbonden. In de documentaire zullen dus ook alle generaties, jong en oud, betrokken worden en aan bod komen.

Fase 3 (1 mei – 31 oktober 2012) bestaat voornamelijk uit de eindmontage van het materiaal tot een kwaliteitsvolle documentaire en de organisatie van een presentatiemoment voor de bewoners van Zwalm in het najaar 2012. Het eindproduct zal enerzijds een Zwalms verhaal zijn, maar anderzijds ook een universeel verhaal van het (gemeenschaps)leven in het landelijke Vlaanderen. Daardoor kan de einddocumentaire ook een Zwalmoverstijgende betekenis krijgen en getoond worden buiten de Zwalmse grenzen.

Het project landt met een vertoningenreeks van de documentaire op verschillende plekken in Zwalm.
In aanloop naar de vertoning van de documentaire zal er een mobiele cinemabus rondtoeren in de 12 dorpen van Zwalm waarin fragmenten uit de interviews uit de eerste werkfase en een trailer van de film als vooraankondiging geprojecteerd zullen worden (telkens op woensdag, donderdag en vrijdag 17-18-19 en 24-25-26 oktober 2012). Op zaterdag 20, zondag 21, zaterdag 27 en zondag 28 oktober 2012 wordt de documentaire vertoond voor een ruim publiek.  

In alle drie de fasen wordt maximaal aandacht besteed aan het gemeenschapsvormende element. Hiervoor worden een aantal gemeenschapsvormende methodieken ingezet. Enkele sporen zijn:

• Een klankbordgroep van bewoners die ideeën en voorstellen leveren en feedback geeft.
• (Oudere) bewoners samen brengen om herinneringen op te halen.
• Tussentijds enkele toonmomenten organiseren.
• ‘Film in film’-methodiek: vb. interviewmateriaal van oude mensen tonen aan groepje van jongere bewoners. De reacties van die bewoners op het beeldmateriaal gebruiken voor de documentaire (vb. Wat vinden zij van het dorpsleven van vroeger?).
• ...

Website : www.cinemapax.be

PERS

AVS - Kiosk - 26/01/2012